Letteren

Letteren

Weergave:
  • Grafiek
  • Data
Jaar Waarde
2015 Aantal verkooppunten boekhandels 1525
2005 Aantal verkooppunten boekhandels 1462
2007 Aantal verkooppunten boekhandels 1481
2009 Aantal verkooppunten boekhandels 1514
2011 Aantal verkooppunten boekhandels 1524
2013 Aantal verkooppunten boekhandels 1469
2015 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 79679
2005 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 132579
2007 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 124680
2009 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 104851
2011 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 100025
2013 Aantal uitleningen openbare bibliotheken (x1000) 84397
2015 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 3784
2005 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 4039
2007 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 4011
2009 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 4027
2011 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 4009
2013 Aantal leden openbare bibliotheken (x1000) 3858
2015 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels 16242
2005 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels
2007 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels 14793
2009 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels 16461
2011 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels 16632
2013 Aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels 16582
2015 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 498
2005 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 596.1
2007 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 627.8
2009 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 641.7
2011 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 597
2013 Omzet verkoop boeken (incl. e-books, mln €) 525.3
2015 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 25356
2005 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 35440
2007 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 33921
2009 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 32088
2011 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 30667
2013 Aantal materialen in collecties openbare bibliotheken (x1000) 27411
2015 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 39
2005 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 47.6
2007 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 48.6
2009 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 49.4
2011 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 46.87164
2013 Aantal verkochte boeken (incl. e-books, x mln) 41
2015 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 156
2005 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 341
2007 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 202
2009 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 171
2011 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 163
2013 Aantal openbare bibliotheekorganisaties 160

Sector:

De cijfers in de cultuurindex over de letterensector stemmen op het eerste gezicht erg somber. We lenen minder boeken, we kopen minder boeken, en we lezen er bovendien steeds minder in. Is een bedrukte stemming daarmee op zijn plaats? Niet geheel. Bibliotheken en boekwinkels weten zich redelijk goed te handhaven, en herijken hun plek in de samenleving. De laatste jaren is er bovendien weer herstel zichtbaar in de boekenbranche.

Op de lange en de korte termijn zien we in de cijfers over de letterensector de volgende trends:

Trend 1: We lezen minder 

In de periode 2005-2015 is zowel het aantal gekochte boeken als het aantal geleende boeken afgenomen. Vooral in bibliotheken verlaten fors minder boeken het pand. Voor een deel is de economische crisis daar verantwoordelijk voor, maar ook verandert de manier waarop we onze vrije tijd invullen. In concurrentie met onder andere de smartphone en de tablet blijft het boek steeds vaker ongelezen in de kast staan of op het nachtkastje liggen.

Trend 2: De samenstelling van de boekconsumptie verandert

‘Uitlenen e-books stijgt explosief’ schreef de Volkskrant in september 2017. ‘Kinderboeken scoren’ volgde als kop boven een nieuwsbericht van de NOS een maand later. Het gaat dan ook niet in alle sectoren van de boekenbranche even slecht. De verkoop- en uitleencijfers van e-books zijn weliswaar nog altijd bescheiden, maar in korte tijd toch meer dan verdubbeld. Jeugdliteratuur doet het – in zowel boekhandel en bibliotheek – relatief goed. Datzelfde geldt voor non-fictieboeken in de boekhandel, al neemt het aandeel non-fictieboeken in de bibliotheek juist af.

Trend 3: Nieuwe functies boekhandel en bibliotheek

Door de dalende boekconsumptie hebben bibliotheken en boekhandels het moeilijk. In de boekhandels daalt de omzet en bibliotheken hebben door onder andere een dalend aantal leden minder eigen inkomsten. Desondanks blijft het aantal bibliotheekorganisaties en -vestigingen redelijk constant en is het aantal boekhandels in 2015 zelfs het hoogst van alle peiljaren in de cultuurindex. Beide geven dan ook op nieuwe manieren vorm aan de functie die ze hebben in de samenleving. Zo is in bibliotheken de collectie steeds minder omvangrijk, terwijl er steeds meer evenementen worden georganiseerd waarmee de maatschappelijke taken vervuld worden die in 2015 in de Wet stelsel openbare bibliotheekvernieuwingen zijn vastgelegd.

Trend 4: Het aantal nieuwe boektitels blijft constant

Het aantal nieuwe Nederlandstalige boektitels blijft de laatste jaren redelijk constant, evenals het aandeel van deze titels op het totaal aantal nieuwe titels. Strikt genomen is dat misschien geen trend, maar opvallend is het wel. Een dalende omzet had namelijk gemakkelijk tot een dalend aanbod kunnen leiden. Auteurs verdienen immers minder, zowel uit de verkoop als uit auteursrecht. Tegelijkertijd is het steeds makkelijker om een eigen boek uit te geven, dus ook een toenemend aantal nieuwe titels had tot de mogelijkheden behoord. Mogelijk heffen beide ontwikkelingen elkaar op, zijn ze in de praktijk niet zo sterk, of blijft een deel van het self-publishing-segment buiten beeld.

Trend 5: Herstel

Voor de bibliotheken lijken de dalende cijfers zich ook voor 2016 door te trekken. In de boekhandel is er echter sinds 2014 weer sprake van herstel. Zowel de omzet als afzet van de boekenbranche is sindsdien elk jaar toegenomen, en ook auteurs worden weer vaker geboekt voor optredens en lezingen. In de eerstvolgende update van de cultuurindex zal moeten blijken of dit herstel ook na 2017 aanhoudt.