Capaciteit

Er zijn steeds meer bioscopen en filmtheaters om steeds meer nieuwe films te bekijken, maar steeds minder winkels waar je die films een tijd later op dvd of blu-ray kunt kopen. Het aantal plekken om een boek te kopen is gestegen, maar het aantal organisaties om er een te lenen gedaald. En hoewel veel cijfers over culturele ondernemingen een dalende trend laat zien, is het aantal bedrijven binnen de creatieve industrie in tien jaar tijd juist verdubbeld. Naast een groei van 8 indexpunten in tien jaar tijd, laat de pijler Capaciteit dan ook vooral interessante ontwikkelingen en verschuivingen zien binnen het culturele aanbod.

Trend 1: Herstel in 2015

Een aantal indicatoren binnen de pijler Capaciteit liet na enkele jaren van groei in 2013 een scherpe daling zien ten opzichte van 2011, zoals het aantal voorstellingen binnen de podiumkunsten en de vrije sector, het aantal verkooppunten van geregistreerde boekhandels, het aantal afgestudeerden van het hbo-kunstonderwijs en het aantal afgesloten contracten voor auteursoptredens. Mede hierdoor daalden de gemiddelde indexcijfers van alle kernindicatoren binnen de pijler. 2015 markeert echter een duidelijk herstel.

Trend 2: Versnippering op de culturele arbeidsmarkt

De meeste indicatoren in de Cultuurindex over de culturele arbeidsmarkt laten een zeer sterke groei zien. Er zijn duizenden banen bijgekomen in de sectoren kunsten en cultureel erfgoed, media en entertainment en creatieve zakelijke dienstverlening. Het aantal bedrijven in de creatieve industrie is tussen 2005 en 2015 bovendien meer dan verdubbeld. Bij een nadere bestudering van deze cijfers valt echter op dat er vooral sprake is van versnippering: met name het aantal zzp’ers en parttime banen steeg explosief.

Trend 3: Instellingen versus infrastructuur

Ondanks de enorme toename van het aantal bedrijven in de creatieve industrie, is het indexcijfer van de kernindicator Ondernemingen/instellingen in 2015 4 indexpunten lager dan in 2005. Voor een deel spelen hierbij fusies een rol – bijvoorbeeld bij het aantal openbare bibliotheekorganisaties en bij ledenaantallen van brancheverenigingen – maar er zijn ook veel instellingen verdwenen. Door onder andere digitalisering en bezuinigingen daalde bijvoorbeeld het aantal muziekwinkels, cd- en dvd-winkels en centra voor kunsten sterk. Tegelijkertijd is het daadwerkelijke culturele aanbod in tien jaar tijd toegenomen, vooral binnen de film- en podiumkunstensector. 

Over de pijler Capaciteit

De indicatoren van de pijler Capaciteit beschrijven het culturele aanbod. Gezamenlijk geven ze een antwoord op vragen over de hoeveelheid cultuurproducten in Nederland, het aantal ondernemingen en instellingen binnen de culturele sector, en de culturele arbeidsmarkt. 

Kernindicatoren Capaciteit

  1. Infrastructuur
  2. Ondernemingen/instellingen
  3. Arbeidsmarkt