Langs alle theaters en concertzalen van Nederland

Podium overzicht 2018 EM-cultuur (Unsplash - Wesley Tingey)
maandag, 11 juni 2018

Stel: je timmert als muzikant of theatermaker stevig aan de weg en hebt de vurige ambitie om in elke zaal van Nederland een keer op te treden. Hoeveel podia moet je daarvoor dan aandoen?

Volgens nieuwe cijfers die EM-Cultuur onlangs publiceerde in het Podium Overzicht 2018, zou je voor het vervullen van deze wens een ronde moeten maken langs 476 theaters met samen 671 zalen, of langs 193 concertlocaties en poppodia met in totaal 252 zalen. [1] Samen bieden deze locaties plek aan circa 375.000 bezoekers (EM-Cultuur 2018). Deze cijfers laten geen grote verschillen zien met die over 2017 (EM-Cultuur 2017).

Capaciteit van theaters en concertlocaties en poppodia (Cultuurindex Nederland)

Tabel 1 - Capaciteit in theaters en concertlocaties/poppodia in 2018 (EM-Cultuur 2018)

De cijfers zijn gebaseerd op de database AdresData, waarin gegevens zijn opgenomen van ruim 9.000 organisaties binnen de culturele sector. De data zijn zoveel mogelijk actueel, maar kennen mogelijk wel hiaten of verouderde gegevens. Desalniettemin geven de gegevens een interessante indruk van beschikbare stoelen, zalen en accommodaties voor podiumkunsten in Nederland. De data wijken wel af van de cijfers die in de Cultuurindex Nederland zijn opgenomen over de capaciteit binnen de podiumkunsten. Deze zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), en gebaseerd op gegevens van de Vereniging van Nederlandse Poppodia- en Festivals (VNPF) en de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD), aangevuld met informatie van overige zalen (Centraal Bureau voor de Statistiek 2018). Over die cijfers is meer te lezen in De Staat van Cultuur 3, de data van EM-cultuur belichten we hieronder.

Capaciteit per stad en per provincie

In de verschillende visualisaties waaruit Podium Overzicht 2018 bestaat, zijn cijfers over capaciteit ook uitgesplitst naar regio’s. Zo laat een overzicht van het aantal inwoners per stoel zien dat in Noord-Holland relatief de meeste capaciteit in theaters, concertzalen en poppodia beschikbaar is: voor elke 30 inwoners is daar een stoel beschikbaar. In het dichtbevolkte Zuid-Holland moeten daarentegen 73 inwoners een stoel delen (EM-Cultuur 2018).

Aantal inwoners per beschikbare stoel per provincie (Cultuurindex Nederland)

Tabel 2 – Aantal inwoners per beschikbare stoel in podia, per provincie (EM-Cultuur 2018)

Op stadniveau blijkt Amsterdam de absolute koploper in aantal accommodaties in stoelen. Hier bevinden zich 85 accommodaties, met 56.500 stoelen – zo’n 15 procent van alle getelde stoelen in Nederland. Nummer 2 Utrecht volgt op geruime afstand, met 23 accommodaties en 11.000 beschikbare stoelen (EM-Cultuur 2018). Den Haag bekleedt de derde plaats met 22 accommodaties en 11.000 stoelen. Kijken we alleen naar het aantal stoelen, dan heeft Eindhoven na Amsterdam de grootste capaciteit met 14.000 stoelen. Dat vertaalt zich naar 16 inwoners van deze gemeente per stoel. 

Top 10 steden voor aantal stoelen (Cultuurindex Nederland)

Tabel 3 – Aantal stoelen per stad en aantal inwoners van de gemeente per stoel.

Overigens zegt de aantallen accommodaties en stoelen niet per se iets over het daadwerkelijke aanbod van uitvoeringen van podiumkunsten. Wanneer de tien steden met de grootste capaciteit vergeleken worden met de tien steden met de meeste uitvoeringen, dan blijkt dat steden als Haarlem, Heerlen, Nijmegen en Hengelo met relatief weinig capaciteit relatief veel voorstellingen kunnen realiseren (EM-Cultuur 2018, Marlet et al. 2018).

Top 10 steden voor podiumkunsten (Cultuurindex Nederland)

Tabel 4 - Top 10 steden voor podiumkunsten, wanneer gekeken wordt naar aantal accomodaties en aantal stoelen enerzijds, en naar het aantal uitvoeringen anderzijds (EM-Cultuur 2018, Marlet et al. 2018)

Personeel

Naast gegevens over organisaties bevat AdresData informatie over contactpersonen die bij die organisaties werken. In totaal zijn er voor de podiumkunstensector meer dan 2.100 contactpersonen in de database opgenomen, waaronder de meest voorkomende functies binnen de categorieën ‘directie’, ‘programmering’ en ‘marketing en communicatie’ vallen (EM-Cultuur 2018). EM-Cultuur gebruikte deze data over contactpersonen om (bij benadering) iets te zeggen over de man-vrouwverdeling binnen de podiumkunstensector. Het blijkt dat binnen de contactpersonen met directiefuncties mannen met een aandeel van 72 procent sterk oververtegenwoordigd zijn. Vrouwen vervullen daarentegen met 69 procent het grootste gedeelte van de contactpersonen met marketing- en communicatiefuncties. In de programmering is de verdeling meer gelijk; mannen en vrouwen vertegenwoordigen respectievelijk 54 en 46 procent.

Er zijn evenwel duidelijke verschillen tussen de theaters enerzijds en de concertlocaties en poppodia anderzijds. Op concertlocaties en poppodia is het aandeel mannen in de directie (84 procent) groter dan bij de theaters (67 procent). Mannelijke programmamakers zijn eveneens sterk in de meerderheid op concertlocaties en poppodia (77 procent), terwijl ze in theaters juist in de minderheid zijn (43 procent). Daar tegenover staat dat de man-vrouwverdeling in marketing- en communicatiefuncties precies gelijk is op de concertlocaties en poppodia, terwijl bij theaters deze functies verreweg het vaakst door vrouwen (75 procent) vervuld worden.

Aandeel vrouwen in verschillende functies binnen de podiumkunstensector (Cultuurindex Nederland)

Figuur 1 - Aandeel vrouwen in verschillende functies binnen de podiumkunstensector, in procenten (EM-Cultuur 2018)

Meer lezen?

Bekijk hier de gehele publicatie van EM-Cultuur. Op basis van de gegevens in AdresData maakte EM-Cultuur onlangs ook een overzicht van festivals, en vorig jaar van musea in Nederland.

Literatuur

Besproken publicatie

Aanvullende literatuur

Noten

[1] 16 accommodaties (samen goed voor 23 zalen) behoren zowel tot de theaters als de concertlocaties/poppodia, en zijn daarmee dubbel in de cijfers vertegenwoordigd.