Aantal bezoeken musea

In 2015 vonden er 31,4 miljoen museumbezoeken plaats, een toename van bijna 5 miljoen bezoeken ten opzichte van 2013. In tien jaar tijd is het aantal bezoeken zelfs met 11,8 miljoen toegenomen, een stijging van 60%.

Er zijn enkele verklaringen te geven voor het toegenomen museumbezoek. Voor een groot deel van het museumbezoek zijn buitenlandse bezoekers en bezoekers met een Museumkaart verantwoordelijk: in 2015 hadden beide groepen in het museumbezoek een aandeel van 27%. Beide groepen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk in omvang gestegen, waarvan ook het museumbezoek profiteert.

Ook hebben musea in 2015 enkele succesvolle ‘blockbustertentoonstellingen’ georganiseerd: grote tentoonstellingen waarvoor veel reclame gemaakt wordt, en die derhalve veel bezoekers trekken. Tentoonstellingen als Late Rembrandt (Rijksmuseum) en Munch : Van Gogh (Van Gogh Museum) werden bijvoorbeeld elk door meer dan een half miljoen mensen bezocht.

Toch moeten bij de explosieve groei van het aantal museumbezoekers enige kanttekeningen worden geplaatst. Deze vindt namelijk vooral plaats in de grote musea, terwijl kleine musea weinig groei of zelfs krimp kennen. De grote musea bevinden zich bovendien vooral in de Randstand en specifiek in Amsterdam, waar de heropening van het Stedelijk Museum en het Rijksmuseum een belangrijk deel van de groei van het aantal bezoeken verklaart.

Het risico is dat hierdoor een kloof ontstaat tussen de (Randstedelijke) grote musea – die steeds meer bezoekers trekken en daardoor financiële slagkracht opbouwen – en de (meer lokale) kleine musea – die niet profiteren van toenemende bezoekersaantallen. Het CBS schrijft in dit verband wel van het ‘Mattheüseffect’, waarbij de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer.

Bron: 

CBS Statline is geraadpleegd voor het aantal museumbezoeken. Per 2015 hanteren het Centraal Bureau voor de Statistiek, de Museumvereniging en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gezamenlijk een nieuwe museumdefinitie. Daardoor is de onderzoekspopulatie voor de museumcijfers herijkt. Museumcijfers over 2015 zijn daarmee (mogelijk) niet goed vergelijkbaar met die over eerdere jaren.